ISO 6360 frez kodu nasıl okunur? Dental frez numaralandırma rehberi
Frezin gövdesinde üç haneli bir sayı görürsünüz. Bu sayı frezin şeklini kodlar ve ISO 6360 sistemine dayanır. Türkçede bu konuda kaynak bulmak neredeyse imkânsız; arama motoru “ISO frez kodu” sorgusunu diş numaralandırma sistemi sanıyor ve karşınıza FDI ile Palmer notasyonunu çıkarıyor. Bu yazı frezin üzerindeki sayıyı okumayı anlatıyor.
Tam kod beş alandan oluşur
ISO 6360’a göre yazılan tam kod beş alan taşır. Teknik rehberimizde bu yapı ayrıntılı anlatılıyor, özeti şöyle:
| Alan | Ne söyler | Örnek |
|---|---|---|
| Malzeme | Kesici başın malzemesi | 806 elmas |
| Sap tipi | Hangi başlığa takıldığı | 314 FG |
| Şekil | Geometri grubu | 856 |
| Gren | Tane kabalığı | 534 |
| Çap | Baş çapı, 0,1 mm biriminde | 016 |
Pratikte hekimin en çok baktığı iki alan şekil grubu ile çaptır:
- Şekil grubu, üç hane. Frezin geometrisini söyler. Örnek:
001rond,110düz uçlu silindir,297konik pahlı. - Çap kodu, üç hane. Baş çapını 0,1 mm biriminde verir. Yani
016, on altı kere 0,1 mm demek, Ø1,6 mm.012Ø1,2 mm,021Ø2,1 mm.
Çap kodunu okumanın en kolay yolu: baştaki sıfırı atın, kalan sayıyı ona bölün. 014 okunur, Ø1,4 mm anlaşılır.
Sitemizdeki ürün sayfalarında bu değer “Kafa Çapı” alanında aynı kodla duruyor. Ürün varyasyonlarımızda kullanılan çap kodları 007 ile 042 arasında değişiyor.
DeltaDentDiamco kataloğundaki 48 ISO grubu
Aşağıdaki tablo üreticinin 220 kodluk kataloğundan üretildi. Her satır bir ISO şekil grubunu, o gruptaki kod sayısını ve katalogda bulunan çap aralığını gösterir.
| ISO grubu | Şekil | Kod sayısı | Çap aralığı |
|---|---|---|---|
001 |
rond | 17 | Ø1,0 – 2,1 mm |
002 |
kaplı boyunlu rond | 3 | Ø1,0 – 1,8 mm |
010 |
ters koni | 9 | Ø1,0 – 2,1 mm |
019 |
kum saati | 3 | Ø1,0 – 1,8 mm |
037 |
simetrik kesik koni (fıçı) | 1 | Ø1,6 mm |
040 |
tekerlek | 3 | Ø4,0 – 4,2 mm |
108 |
silindir | 1 | Ø0,8 mm |
109 |
düz uçlu silindir | 6 | Ø1,0 – 1,4 mm |
110 |
düz uçlu silindir | 3 | Ø1,4 – 1,6 mm |
111 |
düz uçlu silindir | 9 | Ø1,0 – 1,8 mm |
131 |
pahlı silindir | 2 | Ø1,6 mm |
139 |
yuvarlak uçlu silindir | 1 | Ø1,0 mm |
140 |
yuvarlak uçlu silindir | 1 | Ø1,4 mm |
141 |
yuvarlak uçlu silindir | 18 | Ø1,2 – 1,8 mm |
142 |
yuvarlak uçlu silindir | 6 | Ø1,4 – 1,8 mm |
164 |
iğne | 3 | Ø1,0 – 1,4 mm |
165 |
iğne | 2 | Ø1,0 mm |
166 |
iğne | 6 | Ø1,0 – 1,4 mm |
170 |
düz uçlu konik | 1 | Ø1,2 mm |
171 |
düz uçlu konik | 1 | Ø1,4 mm |
172 |
düz uçlu konik | 6 | Ø1,4 – 1,8 mm |
173 |
düz uçlu konik | 5 | Ø1,4 – 1,8 mm |
190 |
pin kılavuzu | 2 | Ø1,6 – 1,8 mm |
196 |
iğne | 3 | Ø1,2 mm |
197 |
yuvarlak uçlu konik | 3 | Ø1,6 – 1,8 mm |
198 |
yuvarlak uçlu konik | 9 | Ø1,0 – 2,1 mm |
199 |
yuvarlak uçlu konik | 7 | Ø1,6 – 1,8 mm |
225 |
ters koni | 1 | Ø1,6 mm |
237 |
armut | 4 | Ø1,2 – 1,4 mm |
245 |
ojival uçlu silindir | 1 | Ø1,4 mm |
248 |
alev | 2 | Ø1,8 mm |
249 |
alev | 6 | Ø1,0 – 1,4 mm |
250 |
alev | 9 | Ø1,2 – 1,8 mm |
254 |
elmas kesici | 5 | Ø1,4 – 1,8 mm |
257 |
top | 9 | Ø1,2 – 2,5 mm |
272 |
mermi | 1 | Ø1,6 mm |
273 |
ojival uçlu düz konik | 1 | Ø1,6 mm |
277 |
yumurta | 5 | Ø1,6 – 2,5 mm |
286 |
pahlı silindir | 1 | Ø1,0 mm |
287 |
pahlı silindir | 5 | Ø1,2 – 1,4 mm |
289 |
pahlı silindir | 6 | Ø1,4 – 1,8 mm |
297 |
konik pahlı | 12 | Ø1,2 – 1,8 mm |
298 |
konik pahlı | 1 | Ø1,6 mm |
299 |
konik pahlı | 9 | Ø1,2 – 2,1 mm |
511 |
su yollu | 3 | Ø1,6 – 1,8 mm |
540 |
iğne | 2 | Ø0,8 mm |
697 |
uzun boyunlu rond | 4 | Ø0,8 – 1,6 mm |
699 |
iğne | 2 | Ø0,7 mm |
Aynı şekil neden birkaç grupta geçiyor
Tabloyu okurken şunu fark edeceksiniz: düz uçlu silindir 109, 110 ve 111 gruplarında; pahlı silindir 131, 286, 287 ve 289 gruplarında geçiyor. Türkçede hepsine aynı adı veriyoruz ama ISO bunları ayrı gruplarda tutuyor.
Bunun pratik sonucu net: yalnız şekil adına bakarak sipariş vermeyin. “Silindir frez” diye arattığınızda karşınıza dört ayrı ISO grubu çıkabilir. Doğru ürünü seçmek için ISO grubunu ve çapı birlikte kontrol edin.
Koddan ürüne, üç adımda
- Şekil grubunu bulun. Yukarıdaki tablodan üç haneli sayının hangi geometriye karşılık geldiğine bakın.
- Çapı okuyun. Üç haneli çap kodunu milimetreye çevirin.
- Greni belirleyin. Üretici kodunun son eki greni verir.
Fince,Sekstra ince, son ek yoksa orta,-Ciri,-XCekstra iri,-Xkarma. Ayrıntısı gren ve kod yazısında.
Örnek: ISO 141 S36A Ø1,6 mm. Grup 141, yuvarlak uçlu silindir. Çap 1,6 mm. Kodun son eki yok, yani orta gren. A harfi ölçü varyantı.
Katalogda en kalabalık gruplar
Kod sayısına göre ilk beş grup, günlük pratikte en çok kullanılan geometrileri gösteriyor:
141yuvarlak uçlu silindir, 18 kod001rond, 17 kod297konik pahlı, 12 kod010ters koni, 9 kod111düz uçlu silindir, 9 kod. Aynı sayıda:198yuvarlak uçlu konik,250alev,257top,299konik pahlı
Üreticinin şekil adı ile kategori adı her zaman aynı değil
Katalog İngilizce şekil adlarıyla yazılmış, kategorilerimiz Türkçe. İkisi birebir örtüşmüyor ve bu, arama yaparken kafa karıştırabiliyor. En sık karışan iki tanesi:
- Üreticinin Needle dediği iğne geometrisi bizde alev frez kategorisinde. ISO 164, 165, 166, 196, 540 ve 699 grupları.
- Üreticinin Flame dediği geometri ise bizde mum alevi frez kategorisinde. ISO 248, 249, 250 grupları.
Yani “alev” ile “mum alevi” iki ayrı geometri, birbirinin eşanlamlısı değil. Aradığınız ürünü bulamıyorsanız ISO grubuna göre bakmak en kestirme yol.
Kategorilerimiz ve içerdikleri ISO grupları
| Kategori | ISO grupları |
|---|---|
| Rond frez | 001, 002 |
| Ters konik frez | 010, 019, 225 |
| Fissür frez | 108, 109, 110, 111 |
| Silindir frez | 139, 140, 141, 142 |
| Torpido frez | 131, 286, 287, 289 |
| Konik frez | 170, 172, 173, 197, 198, 199 |
| Alev frez | 164, 165, 166, 196, 297, 298, 299, 540, 699 |
| Mum alevi frez | 248, 249, 250, 273 |
| Armut frez | 237 |
| Labut frez | 257, 272, 277 |
| Bitim ve cila frez | 001, 198, 257, 287, 297, 298 |
| Pedodonti frez | 001, 010, 109, 165, 172, 297, 298 |
| Cerrahi frez | 199, 254 |
| Su yollu frez | 511 |
| Tekerlek frez | 040 |
| Pinli frez | 190 |
| Seramik ve zirkon frez | Ceramica ve Ceramica X hattı, birden çok grup |
Tüm elmas frezleri tek listede görebilirsiniz.
Kod okumak neden bu kadar önemli
Bir hekim ISO numarasıyla arattığında ne aradığını tam olarak biliyor demektir. Sorun şu ki Türkiye’de çoğu satıcı ürün adında marka ve kod taşımıyor, dolayısıyla o arama boşa çıkıyor. Biz bu yüzden 66 ürünün tamamının adına ISO grubunu ve mümkün olduğunda üretici kodunu yazdık.
Yani sitede ISO 141 arattığınızda doğrudan o gruba ulaşırsınız. Kod bilgisi arka planda kalan bir katalog detayı değil, aramanın kendisidir.
Üretici tarafında ne var
DeltaDentDiamco frezleri İtalya’da üretiliyor ve marka kırk yılı aşkın süredir bu işi yapıyor. Ürün hatları katalogda ISO grubuna göre değil, kullanım amacına göre ayrılmış. Üreticinin Standard hat tanımı şu:
“Standard diamond burs are manufactured using a traditional bonding matrix, enhanced through a Rhodium/Platinum coating process.”
DeltaDentDiamco, Standard ürün hattı tanımı
Cerrahi hat için ise: “Surgical line diamond burs are specifically designed for high-precision dental procedures.” Bu hattın katalogdaki gövde uzunlukları 25 mm ve 30 mm, yani standart ölçüden uzun. Cerrahi frez kategorisinde bulabilirsiniz.
Kaynaklar
- ISO 6360-1:2004, Number coding system for rotary instruments, Part 1: General characteristics
- ISO 6360-3:2005, Part 3: Specific characteristics of burs and cutters
- ISO 7711-3:2004, gren kademeleri ve renk kodu
- DeltaDentDiamco ürün kataloğu, 220 kod
İlgili yazılar
- Frez üzerindeki renk bandı ne anlama gelir
- Hangi işlemde hangi frez kullanılır
- Elmas frez ne zaman değiştirilmeli
- FG, RA ve HP sap tipleri arasındaki fark
Veri kaynağı: DeltaDentDiamco ürün kataloğu, 220 kod, 48 ISO şekil grubu. Tablo üreticinin kendi kayıtlarından otomatik üretilmiştir. Frez Dükkanı, DeltaDentDiamco’nun Türkiye distribütörüdür.
